- 1800 6129
El Niño 2026–2027 đang mạnh lên và được dự báo có thể trở thành một trong những đợt El Niño mạnh nhất từng được ghi nhận. Tại Việt Nam, hiện tượng này làm gia tăng lo ngại về hạn hán, xâm nhập mặn và biến động môi trường nước trong mùa khô sắp tới. Những thay đổi đó sẽ ảnh hưởng thế nào đến các vùng nuôi thủy sản? Hãy cùng SIAM Brothers Việt Nam tìm hiểu những rủi ro đáng chú ý và các giải pháp thích ứng.
El Niño là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển tại vùng xích đạo trung tâm và phía đông Thái Bình Dương tăng cao bất thường, làm thay đổi hoàn lưu khí quyển và phân bố lượng mưa trên nhiều khu vực.
Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ (NOAA), El Niño tiếp tục mạnh lên trong tháng 9/2026. Bản tin ngày 8/10 cho biết xác suất hiện tượng này duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh trong giai đoạn tháng 1–3/2027 vượt 83%.
Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cũng dự báo El Niño có thể đạt đỉnh vào tháng 12/2026, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán và mưa lớn bất thường tại nhiều khu vực trên thế giới.
Tại Việt Nam, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định El Niño có khả năng duy trì cường độ rất mạnh từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, sau đó suy yếu dần nhưng có thể kéo dài sang nửa đầu mùa hè năm 2027.
Trong mùa khô 2026–2027, nguy cơ thiếu nước và xâm nhập mặn cần được chú ý tại Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là những khu vực có hoạt động sản xuất phụ thuộc đáng kể vào nguồn nước theo mùa.
Những thay đổi về lượng mưa, nhiệt độ và dòng chảy có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước, sức khỏe vật nuôi và hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, mức độ tác động khác nhau tùy đặc điểm từng vùng nuôi.
Các vùng nuôi cá tra, cá rô phi và những loài thủy sản nước ngọt khác có thể đối mặt với tình trạng thiếu nguồn nước cấp khi lượng mưa và dòng chảy sông suy giảm.
Nhiệt độ nước tăng cũng làm giảm khả năng hòa tan oxy, trong khi nhu cầu oxy của nhiều loài cá có thể gia tăng. Nếu môi trường không được quản lý phù hợp, những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và tốc độ tăng trưởng của vật nuôi.
Đặc biệt, các vùng nuôi gần cửa sông cần theo dõi nguy cơ xâm nhập mặn trong những thời kỳ dòng chảy nước ngọt suy giảm.
Đối với nuôi tôm sú và tôm thẻ chân trắng, thách thức đáng chú ý là sự biến động của độ mặn, nhiệt độ và oxy hòa tan.
Theo bài phân tích đăng trên The Fish Site ngày 9/9/2026, các chuyên gia tại Global Shrimp Forum cảnh báo nguy cơ hạn hán kết hợp xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long. Khi lượng nước từ sông Mekong giảm, nước biển có thể xâm nhập sâu hơn vào nội địa.
Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng kéo dài làm tăng lượng nước bốc hơi, khiến độ mặn trong ao có thể tăng nếu không được bổ sung nước phù hợp.
Những biến động đột ngột của môi trường có thể gây stress cho tôm, làm gia tăng khó khăn trong quản lý ao nuôi và phòng ngừa dịch bệnh.
Đối với các mô hình nuôi cá lồng bè, hàu và vẹm, những biến động về nhiệt độ nước biển, oxy hòa tan và nguồn thức ăn tự nhiên là các yếu tố cần chú ý.
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), El Niño có thể làm thay đổi điều kiện đại dương, góp phần gia tăng nguy cơ sóng nhiệt biển và tảo nở hoa gây hại tại một số khu vực.
Nhiệt độ nước cao bất thường có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và khả năng sinh trưởng của một số loài thủy sản. Trong khi đó, sự phát triển bất thường của tảo có thể làm suy giảm chất lượng môi trường nước.
Tuy nhiên, những hiện tượng này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, không thể quy hoàn toàn cho El Niño hoặc dự báo sẽ xảy ra tại tất cả vùng nuôi biển Việt Nam.
HÌNH 02: Infographic so sánh tác động đến ba môi trường nuôi
Những đợt El Niño trong quá khứ cho thấy biến động khí hậu có thể ảnh hưởng đáng kể đến nguồn nước, hoạt động sản xuất và sinh kế của người dân tại các vùng nuôi thủy sản.
Tại Đồng bằng sông Cửu Long, hạn hán và xâm nhập mặn trong giai đoạn 2015–2016 đã gây nhiều khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Tình trạng thiếu nước ngọt, độ mặn gia tăng và biến động môi trường khiến việc duy trì điều kiện sản xuất ổn định trở nên khó khăn hơn.
Đến năm 2024, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) tiếp tục triển khai các hoạt động hỗ trợ ứng phó sớm tại Cà Mau nhằm bảo vệ sinh kế của các hộ sản xuất lúa và tôm trước nguy cơ hạn hán liên quan đến El Niño.
Những kinh nghiệm này cho thấy tầm quan trọng của việc theo dõi cảnh báo khí hậu, chủ động quản lý nguồn nước và chuẩn bị phương án thích ứng phù hợp với điều kiện từng địa phương.
Trước những rủi ro được dự báo trong mùa khô 2026–2027, công tác quản lý môi trường và điều chỉnh kế hoạch sản xuất cần được chú trọng.
Một số biện pháp đáng lưu ý gồm:
Theo dõi dự báo khí hậu: Cập nhật cảnh báo hạn hán, xâm nhập mặn và tình hình nguồn nước từ cơ quan khí tượng thủy văn tại địa phương.
Tăng cường quan trắc môi trường: Thường xuyên theo dõi nhiệt độ, độ mặn, oxy hòa tan, pH và các chỉ tiêu phù hợp với từng đối tượng nuôi.
Điều chỉnh kế hoạch sản xuất: Xem xét thời điểm thả giống, mật độ nuôi và phương án quản lý nước theo điều kiện thực tế và hướng dẫn chuyên môn.
Chủ động quản lý nguồn nước: Kiểm tra chất lượng nước đầu vào và chuẩn bị phương án ứng phó với tình trạng thiếu nước hoặc biến động độ mặn.
Trong bài phân tích tháng 10/2026, tổ chức nghiên cứu WorldFish nhấn mạnh rằng ngành khai thác và nuôi trồng thủy sản cần được quan tâm nhiều hơn trong các chương trình ứng phó El Niño.
Theo tổ chức này, dự báo khí hậu chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi thông tin được chuyển thành hướng dẫn cụ thể, dễ tiếp cận và phù hợp với điều kiện của người nuôi.
Hình 3. Bốn nhóm giải pháp giúp người nuôi thủy sản chủ động ứng phó với rủi ro khí hậu liên quan đến El Niño. Minh họa: SIAM Brothers Việt Nam.
El Niño 2026–2027 có thể tạo thêm áp lực đối với ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam, đặc biệt thông qua nguy cơ thiếu nước, xâm nhập mặn và biến động môi trường nuôi.
Dù mức độ ảnh hưởng khác nhau giữa các khu vực, việc theo dõi dự báo, tăng cường quan trắc và chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất sẽ góp phần giúp ngành thủy sản thích ứng tốt hơn trước những biến động khí hậu trong thời gian tới.
Q1. El Niño 2026–2027 dự kiến kéo dài đến khi nào?
Theo dự báo công bố trong tháng 10/2026, El Niño có thể duy trì đến nửa đầu mùa hè năm 2027, với xu hướng suy yếu dần từ tháng 2–4/2027. Thời điểm kết thúc cần được cập nhật theo các bản tin khí tượng tiếp theo.
Q2. El Niño có làm tăng độ mặn trong ao nuôi tôm không?
Có thể. Nắng nóng làm tăng bốc hơi nước, trong khi dòng chảy nước ngọt suy giảm có thể gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn. Tuy nhiên, mức độ biến động phụ thuộc vào điều kiện nguồn nước và phương thức quản lý ao.
Q3. Người nuôi thủy sản cần theo dõi những chỉ số môi trường nào?
Các chỉ số quan trọng thường bao gồm nhiệt độ nước, độ mặn, oxy hòa tan, pH và chất lượng nước cấp. Tùy từng loài và phương thức nuôi, người nuôi cần tham khảo thêm hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.
Tài liệu tham khảo
NOAA (08/10/2026). ENSO Diagnostic Discussion.
https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/analysis_monitoring/enso_advisory/ensodisc.shtml
WMO (08/10/2026). Sea-surface temperatures reflect strengthening El Niño.
https://wmo.int/news/media-centre/sea-surface-temperatures-reflect-strengthening-el-nino
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (2026). Bản tin dự báo, cảnh báo khí hậu thời hạn mùa từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027.
https://www.nchmf.gov.vn/kttv/vi-VN/1/ban-tin-du-bao-canh-bao-khi-hau-thoi-han-mua-tren-pham-vi-toan-quoc-tu-thang-11-2026-4-2027-post54627.html
The Fish Site (09/09/2026). El Niño raises contrasting risks for shrimp farmers.
https://thefishsite.com/articles/el-ni%C3%B1o-raises-contrasting-risks-for-shrimp-farmers
FAO (19/07/2026). El Niño, climate change and the rising risks to aquatic food systems.
https://www.fao.org/climate-change/news/news-detail/el-ni%C3%B1o--climate-change-and-the-rising-risks-to-aquatic-food-systems/
WorldFish (20/10/2026). El Niño is here. Why Are Fisheries and Aquaculture Being Overlooked?
https://worldfishcenter.org/blog/el-nino-here-why-are-fisheries-and-aquaculture-being-overlooked
FAO (2026). Impact of anticipatory action for agricultural drought in Viet Nam.
https://www.fao.org/family-farming/detail/en/c/1757426/
Tạp chí Thủy sản Việt Nam (2026). El Niño có thể gây sức ép lớn lên nuôi trồng thủy sản trong mùa khô 2026–2027.
https://thuysanvietnam.com.vn/el-nino-co-the-gay-suc-ep-lon-len-nuoi-trong-thuy-san-trong-mua-kho-2026-2027/
Cập nhật ngày 04/11/2026.
Liên hệ với chúng tôi qua:
Địa chỉ: Tầng 5 tòa nhà VRG Building, 177 Hai Bà Trưng, Phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Điện thoại: 028 39 912 889
Hotline: 1800 6129
Facebook: www.facebook.com/siambrothersvn
Email: info@sbg.vn
YouTube: youtube.com/@siambrothersvietnam1728
OA Zalo: zalo.me/1402339229697925373
App SBVN ID:
CHPlay: https://bit.ly/SBVNID-Android
Appstore: https://bit.ly/SBVNID-iOS
Chuyên sản phẩm Nông Ngư nghiệp & dây Đa dụng
